ХIокху деношкахь Нохчийн Республикин хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цIарахчу Сийлаллин мемориалан комплексехь дIадаьхьира Советийн Союзан Турпалхочун Нурадилов Ханпашин пачхьалкхан совгIаташ билгалъяьккхинчу комплексан музейна гуттаренна дIадаларна лерина цхьаьнакхетар.
Иза дIадолийра А.-Хь.Кадыровн хIолламна хьалха зезагаш дахкарца. Цигахь дакъалоцуш бара Нохчийн Республикин Правительствон а, Парламентан а декъашхой, министерствийн, ведомствийн, юкъараллин организацийн векалш, луларчу Дагестанера баьхкина дуккха а хьеший, Нурадилов Ханпашин гергара нах.
Хьалха вистхилира Нохчийн Республикин культурин министр Дааев Хож-Бауди: «Нохчийн къоман кхоллам хала хилла. Историс хийла зийна вай – нохчий. Сийлахь-боккха Даймехкан тIом болчу хенахь эзарнашкахь нохчий дIаихна эскарехь гIуллакх дан, Даймохк ларбан. Турпалалла гойтуш дукхахберш кхалха а кхелхина. Царах бIаьрла цхьа масал ду гIараваьлла волу Нурадилов Ханпаша».
– Х.Нурадиловн совгIаташ – «Дашо Седа» мидал, Советийн Союзан Турпалхочун книшкица цхьаьна, хIинццалц Россин оборонин министерствон Коьртачу архивехь латтийна йолу ЦIечу Седанан орден а, Ленинан орден а (тоьшаллашца цхьаьна) – Нохчийн Республикин Куьйгалхочо Кадыров Рамзана Россин Президентан В.Путинан цIарах, дехар деш, кехат дахьийтар бахьанехь Нохчийн Республикина схьаделла. Тахана оха уьш Турпалхочун гергарчарна дIалуш ду, – элира Х.-Б.Дааевс, Ханпашин вешин кIанте Нурадилов Асрудига совгIаташ дIалуш.
«Дукха шерашкахь сатийсинера оха хIокху дийне. Даггара баркалла ала лаьа Нохчийн Республикин Куьйгалхочунна Кадыров Рамзанна, Нохчийн Республикин Прокуратурина хIара совгIаташ схьадалийтарехь дакъа мел лаьцначунна», – элира А.Нурадиловс.
Цул тIаьхьа, Нурадилов Асрудис Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цIарахчу мемориалан комлексан музейна дIаделира шен девешин пачхьалкхан совгIаташ.
Цхьаьнакхет ар дерзош, гIараваьллачу Турпалхочун гергарчу стагана – Х.Нурадиловн цIарахчу фондан куьйгалхочунна Нурадилов Исламана а, фондан Iуналлин кхеташонан куьйгалхочунна Умаев Iусманна а «Россин эпсарш» организацин декъашхойн тоьшаллаш делира.
Дагадаийта лаьа Нурадилов Ханпаша пулеметчик, пулеметан взводан командир хилла хилар. 1942-чу шеран товбецан (сентябрь) баттахь Сталинградехь биначу тIамехь еза чевнаш хиллачул тIаьхьа а герз охьа ца дуьллуш, цо 250 немцо а хIаллаквира, церан 2 пулемет а йохийра. Оцу тIамехь 1942-чу шеран товбецан (сентябрь) беттан 12-чу дийнахь кхелхира иза.
1942-чу шеран эсаран (октябрь) беттан 21-чу дийнахь «ЦIен Эскар» фронтан газетехь араелира Х.Нурадиловх лаьцна материал. Цу тIехь яздинера: «Кхелхина вайн Даймехкан сийлахь къонах – Кавказан лийрвоцу турпалхо, маьлхан кIант, аьрзунийн аьрзу, 920 мостагI хIаллаквина волу бIаьхьо Нурадилов Ханпаша», аьлла.
СССР-н Лаккхарчу Советан Президиуман 1943-чу шеран оханан (апрель) беттан 17-чу дийнахьлерчу Указаца (кхелхинчул тIаьхьа) Советийн Союзан Турпалхочун цIе елира Х.Нурадиловна.
А.ХАСБУЛАТОВА
№10, шинара, чиллин (февраль) беттан 7-гIа де, 2017 шо