Хууш ма-хиллара, карарчу шеран чиллин (февраль) беттан 23-чохь 75 шо кхечира вайн халкъ, шен Даймахках а доккхуш, Казахстанан а, Юккъерчу Азин аренашка дIакхалхийна.
«Халкъийн чалта» Сталин бахьанехь лайна и бохам вайн халкъан исторехь уггаре а лазаме а, чолхе а хилла бисина.
Цул тIаьхьа дIадаьлларг 75 шо делахь а, оцу бохамах «иэсан» дакъа нохчашна нанойн кийрахь дуьйна кхочуш ду – сица, кхетамца, иэсаца баха бисина и бохам нохчашлахь, цхьана чкъуро тIекхуьучу чкъуре дIа а кхачош.
Оцу денна леринчу шен кхайкхамехь республикин Куьйгалхочо Кадыров Рамзана билгалдаьккхира и де нохчийн халкъан кхетамехь а, исторехь а Бохаман де санна дисина хилар.
«…Сталинан Ӏазапо а, къизалло а хьийзийнарш, байъинарш, Даймахках баьхнарш дага а лоцуш, хӀокху дийнахь, чиллин (февраль) беттан 23-чохь, сагӀанаш а доху вай, доӀанаш а до. Нохчийн халкъо цкъа а дицдийр дац и Бохаман де!..», – бохура цо шен кхайкхамехь.
Карарчу шарахь Бохаман де шоьтан дийнахь нисделла хиллехь а, цул хьалхарчу дийнахь – пIераскан дийнахь – махкарчу маьждигашка рузбана гулбеллачарна имамаша дийцира оцу дийнах а, цу дийнахь халкъо лайначух а, НКВД-н салташа халкъе хIоттийначух а лаьцна, Даймахке са а туьйсуш, бакъдуьнена бирзинчу нохчашна доIанаш а деш.
Шоьтан дийнахь, чиллин (февраль) беттан 23-чохь, маьждигашкахь, Бохаман денна лерина, зуькарш дира, къаьсттина доккха зуькар Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цIарахчу «Нохчийчоьнан дог» маьждигехь а деш.
Бахархоша сагIанаш даьхна ца Iаш, мовладаш а дешийтира, иштта, ламаст а хилла схьадогIуш ма-хиллара, шайн хIусамашка бохам кхаьчна де хилар билгалдоккхуш, сарралц, диллина кевнаш а латтийра.
Халкъ Даймахках даьккхина 75 шо кхачарна аьлла, пачхьенехь йолчу Дуьненаюкъарчу терроризмаца а, экстремизмаца а къийсам латторехь кхелхинчу бакъонашларъяран органийн белхахойн хӀолламна хьалха, Даймахке сатуьйсуш, Юккъерчу Азин аренашкахь бакъдуьнена бирзинчу нохчийн иэсан чартийн майданахь, гулам дIабаьхьира республикерчу юкъараллин организацийн а, Муфтиятан а векалша.
Цигахь дакъалецира Юкъараллин палатин председатела Денильханов ИсмаьIала а, Профсоюзийн федерацин председатела Солтагереев Хьусайна а.
Иштта, Къоман политикин, арахьарчу зӀенийн, зорбанан, хаамийн министр Умаров Джамбулат коьртехь а волуш, Нохчийчуьра делегаци Дагестанерчу Ӏовхойн (Ауховн) кӀоштахь а хилира.
Делегацина юкъахь вара Гуьмсан кIоштан префект Оздамиров Iусман а, оццу кIоштан къеда Абдулмуслимов Iамир а, Нажи-Юьртан кIоштан префект Музуруев Асламбек а, шен хьехамаш къаьсттина кегийрхошна дукха безаш волу Iеламстаг Хареханов Асвад а вара.
ГӀачалкъахь (кӀоштан коьрта юрт) цара дакъалецира нохчийн халкъ Даймахках даьккхина 75 шо кхачарна леринчу гуламехь.
Цигахь дакъалаьцна а, къамел дина а ца Ӏаш, Умаров Джамбулата шех тешийна доккха а, деза а гӀуллакх а кхочушдира – Нохчийчоьнан Куьйгалхочуьнгара Кадыров Рамзанера салам-маршалла дӀаделира цо Ӏовхойн а, иштта, Дагестанан кхийолчу а кӀошташкарчу нохчашка.
Цул сов, дахаран халачу хьелашкахь болчу нохчийн 5 эзар доьзална Кадыров АхьмадХьаьжин цӀарахчу Юкъараллин фондера сагӀа а дӀакхачийра.
Дагадоуьйту оцу гуламехь дакъалоцуш Нохчийчуьра а, Дагестанера а, ГIалгIайчуьра а 15 эзар сов нохчи хилла хилар.
Цул тIаьхьа, нохчийн къоман цIеяхханчу турпалхойх цхьаъ волчу Бенойн БойсагIаран коша тIе а хIуьттуш, цIабирзира Нохчийчуьрчу делегацин векалш.
Билгалдаккха догIу Бохаман денна лерина Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цӀарахчу Юкъараллин фондо Нохчийчуьрчу 25 эзар доьзална а сагIа делла хилар: жимачу галеш чохь шекар а, дама а, иштта, тIоьрмигаш чохь бепиг а, моз а, котам а, шура а.
И.ХАСАХАНОВ
№15, чиллин (февраль) беттан 26 де, 2019 шо